تبلیغات

Hi


نام شناسی و ریشه واژه ها
 
اگر كسانی كه نمی دانند خاموش باشند و نظری ندهند؛ هیچ اختلافی پدید نمی آید.
شمارنده سایت

 

(ته:گرم +  ران: دامنه)  

در مقابل  (شم:سرد  +  ران:دامنه)

ریشۀ نام تهران و شِمیران

 (ته: گرم + ران: دامنه)  در مقابل  (شم: سرد + ران: دامنه)

 تهران یعنی دامنۀ گرم در مقابل شمران یا شمیران به معنی دامنۀ سرد. پیشوندهای ته، جه و قـَه به معنای گرم هستند. مانند تهران، جَهرُم و قَـهاوند. امّا شِم، سِم و زِم به معنای سرد هستند؛ مانند: شِمران، سِمیرُم، زمستان و زمین.

این پیشوندها امروزه دیگر کاربرد ندارند؛ بسیاری از پیشوندها و پسوندهای فارسی کهن امروزه فراموش شده­اند. مانند اَ در  اَمرداد و اَنوشیروان.

 «ی» در «شمیران» مانند «ی» در کلمۀ «دریچه» است که پیوندِ «در + چه» و به معنای «در کوچک» است.

زِم یا زَم به معنای سرد است. در کردی فیلی (فَهلَوی) هنوز واژۀ «زُقُم» که ریشۀ کهن «زم» است به کار می­رود.

جملۀ «اِمرو فِــرَه زُقُـمــَه. یعنی امروز خیلی سرد است.»

چون زیر پای آریاییان مهاجر یخ­بسته بود به زیر پای خود «زمین» گفتند. زمستان نیز یعنی سردستان. زمهریر که در قرآن آمده و بسیاری از قرآن­پژوهان در شناخت ریشۀ این کلمه دچار حیرت شده­اند ریشۀ فارسی کهن دارد نه عربی. «زم+هریر» یعنی «سرما­آور». سمیرم در اصفهان نیز خنک­تر از بقیّۀ جاهای اصفهان است و می­بینیم که با پیشوند سم آغاز شده است.  

دربارۀ وجه تسمیه تهران اختلاف نظر زیادی وجود دارد، هرچند پاره‌ای از پژوهشگران «ران» را پسوندی به معنای دامنه گرفته‌اند و شمیران و تهران را بالادست و پایین‌دست خوانده‌اند و احتمالاً همین نظر درست است؛ امّا برخی دیگر تهران را تغییر شکل یافته «تهرام» به معنای منطقۀ گرمسیر دانسته‌اند، در مقابل شمیرام یا شمیران که منطقۀ سردسیر است و همچنین عدّه‌ای بر این باورند که سراسر دشت پهناوری که امروز تهران بزرگ خوانده می‌شود در میان کوه‌های اطراف، گود به نظر می‌رسید و بدین سبب «ته ران» نام گرفت.

روستایی که پیش‌درآمد شهر تهران بوده است، پیش از اسلام نیز وجود داشته، امّا پس از اسلام به‌تدریج نام آن معرّب گردیده و از تهران به طهران تبدیل شده است؛ امّا جغرافی­دانان نامدار آن روزگار نیز به املای تهران اشاره نـموده‌اند.

 هم‌زمان با جنبش مشروطه که تغییرات بسیاری در نگارش زبان فارسی پدید آمد، رفته‌رفته املای تهران رواج یافت و پس از تأسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و تأکید آن بر املای تهران، املای دیگر (طهران) کنار نهاده شد.



ادامه مطلب

طبقه بندی: ریشه نام شهرها، 
برچسب ها: وجه تسمیه تهران و شمیران، معنی تهران، معنی شمیران، تهران یعنی چه، شمیران یعنی چه، وجه تسمیه( شُــوند نام گذاری ) تهران و شمیران،  
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 1394/01/30 توسط عادل اشکبوس
نمایش نظرات 1 تا 30
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک  
قالب وبلاگ