تبلیغات
نام شناسی و ریشه واژه ها ATCAOOU - - چگونه بدانیم کدام واژه ریشه عربی و کدام ریشه پارسی دارد؟

- چگونه بدانیم کدام واژه ریشه عربی و کدام ریشه پارسی دارد؟

دوشنبه 1392/12/5 ساعت 19 و 01 دقیقه و 42 ثانیه

نویسنده : عادل اشکبوس
ارسال شده در: ریشه یابی چند واژه ، گروه عربی دفتر تألیف ،

پیش از خواندن این نوشته یادآور می شوم که همه زبانهای جهان با هم داد و ستد واژگانی داشته اند و دارند و خواهند داشت . شاید تنها زبانهای مرده باشند که چنین چیزی در آنها رخ نداده باشد . وجود واژگان عربی در فارسی طبیعی است همان گونه که در عربی نیز صدها واژه پارسی هست .

هرچند برای کسی که به دو زبان چیره نیست  کار دشواری است ولی راه های ساده ای هم وجود دارد که دانستن آنها جالب است.

از میان 32 حرف الفبای فارسی برخی حروف تنها ویژه واژه های عربی است .

حرف (ث) : هر واژه ای که دارای  ث  است بی گمان عربی است و ریشه ی فارسی ندارد . جز (کیومرث: مرد دانا یا گاو مرد) ، ( تـَهمورث : دارنده ی سگ نر قوی ) و واژگان لاتین مانند بلوتوث یا نام هایی مانند ادوارد ثورندایک و ... که بسی آشکار است نام های لاتین هستند نه عربی یا فارسی.

حرف (ح): هر واژه ای که دارای حرف  ح  است بی گمان عربی است و ریشه ی فارسی ندارد.غیر از کلمه ی حوله که درست آن هوله است وبه گمان نزدیک به یقین ریشه ی ترکی دارد و به معنی (پُرزدار ) است .  عرب به هوله (حوله) می گوید : مِنشَفة در سعودی / خاولی یا خاولیة و بَشکیر در عراق / بِشکیر  یا فوطة در سوریه .واژه حول و حوش هم به گمان بسیار فارسی و درست آن هول و هوش است . کردهای فهلوی یا فَیلی هنوز به خانه می گویند هاوش که با house  در انگلیسی همانندی دارد.

حرف (ذ) : هرچند در فارسی کهن تلفظ این حرف مانند تلفظ عربی آن وجود داشته اما امروزه دیگر هیچ ایرانی ای ذال را ذال تلفظ نمی کند بلکه  زاء تلفظ می نماید .بیش از 95% واژه های دارای ذال ریشه ی عربی دارند مگر واژه هایی مانند گذر ، گذراندن ، گذشتن ، پذیرش ، پذیرفتن ، آذین، گنبذ (امروزه گنبد خوانده می شود.)ذانستن ( که امروزه دانستن تلفظ می شود. اما کردها ، لَکها و برخی دیگر از اقوام ایرانی  ذانستن را زانستن تلفظ می کنند. مانند تالشی ها که به (می دانم) می گویند ( زُنُـمzonom) و کردها می گویند ( اَزانِـم  یا  زانِـم یا مَزانِم یا دَزانِم )

حرف(ص): هر کلمه ای که  صاد دارد بی شک عربی است مگر عدد شصت و عدد صد که عمداً غلط نوشته شده اند تا با انگشت شست و سد روی رودخانه اشتباه نشوند.

صندلی نیز بی جهت با صاد نوشته شده و البته عربی شده ی چَندَل است. عرب به صندلی می گوید کُرسی ، مَقعَد و در گویش محلی عراق و سوریه اِسکَملی .

صابون هم در اصل واژه ای فارسی است و درست آن سابون است و این واژه از فارسی به بیشتر زبانهای جهان رفته مثلاً soap در انگلیسی همان سابون است . ما سابون را به صورت معرَّب صابون با صاد می نویسیم.اصفهان نیز معرّب یعنی عربی شده ی اَسپَدانـه یا سپاهان است.

حروف( ض/ظ /ع ):  بدون استثنا تنها ویژه واژه های دارای ریشه ی عربی است و در فارسی چنین مخارجی از حروف وجود ندارد .  به ویژه ضاد تا جایی که عرب ها به الناطقین بالضاد معروفند زیرا این مخرج ویژه عرب است نه دیگر مردمان نژاد سامی.

حرف(ط) : جنجالی ترین حرف در املای کلمات است . مخرج طاء تنها ویژه واژه های عربی است و در فارسی ط نداریم و واژه هایی که با  ط  نوشته می شوند یا عربی اند و یا اگر عربی نیستند غلط املایی هستند . مانند طهران ،طالش، اصطهبان ، طوس که خوشبختانه امروزه دیگر کسی تهران ،تالش ، استهبان و توس را دیگر نادرست نمی نویسد. اما بلیت واژه ای فرانسوی است . تایر tire واژه ای انگلیسی است . اتاق مغولی است . تپش فارسی است و دلیلی ندارد که آن ها را نادرست بنویسیم و امروزه دیگر این واژه ها را درست می نویسند مگر کسانی که با ریشه واژه ها آشنا نیستند.

حرف( ق ):  نیز در مرتبه دوم حروف جنجالی است . در فارسی قاف نداریم  غ  داریم . قاف ویژه واژه های عربی در 90 درصد موارد است واژه های  عربی دارای ریشه ی اغلب سه حرفی و دارای وزن و هم خانواده اند مانند: قاسم ، تقسیم ، مقسِّم ، انقسام ، قَسَم ، قسمت ، اقسام ، مقسوم ، قسّام ، منقسم و تشخیص واژه ی عربی الاصل دارای قاف کار ساده ای است . اما دیگر کلمات قاف دار یا ترکی اند و یا مغولی . مانند قره قروت: کشک سیاه / قره قویونلو : صاحبان گوسفند سیاه/ قره گوزلو: دارنده ی چشم سیاه / قزل آلا : ماهی طلایی

کلماتی مانند آقا ،قلدر ، قرمساق  نیز مغولی اند.  کلمه قوری نیز روسی است اصلاً قوری ،کتری ، سماور ، استکان همه واژه های روسی اند و اینها زمان قاجاریه و در دوره صدارت اعظمی امیر کبیر وارد ایران شدند . کلماتی مانند قند و قهرمان و قباد معرب  کند کهرمان و کَواذ هستند همان گونه که کرماشان یا کرمانشاه را عرب قرماسان یا قَرمسین تلفظ می کرده اما امروزه ما ایرانیان کرمانشاه یا کرماشان را قرماسان یا قرمسین تلفظ نمی کنیم  اما کواذ را قباد می گوییم و این تأثیر زبان عربی بر فارسی است.

حروف چهارگانه ( گ /چ/ پ / ژ )  : نیز در عربی فصیح یعنی نوشتاری وجود ندارد. و هر کلمه ای که دارای یکی از این چهار حرف است حتماً عربی نیست و به احتمال بسیار ریشه ی فارسی دارد . مانند منیژه ، مژگان ، ژاله ،پروین ، پرنده ، گیو، گودرز ،منوچهر ، پریچهر  و ... البته اغلب چنین است و موارد اندکی نیز امکان دارد از دیگر زبانها باشد مانند پینگ پونگ که چینی است . یا چاخان و خپل که مغولی اند . اشتباه نکنید چاخان ترکی نیست . مغولی است زیرا در ترکی به دروغ  می گویند  یالان .یا پارتی partyکلمه ای انگلیسی است و  آپارتمان واژه ای فرانسوی است.

شاید بپرسید پس سایر حروف مانند  الف ب ت ج د ر ز س ش ف ک ل م ن و ه ی  چگونه هستند ؟ پاسخ شما این است که اینها حروف مشترک در سراسر زبانهای جهان است . هرچند برخی اقوام بعضی حروف را ندارند و به گونه دیگر ادا می کنند . مانند حرف   ر  که در فرانسه   غ گفته می شود  و یا همین  ر   در چین  ل   خوانده می شود ./نوشته : عادل اشکبوس




دیدگاه ها : () 




برچسب ها: راه تشخیص کلنات فارسی از عربی ، چگونه بدانیم کدام واژه ریشه عربی و کدام ریشه فارسی دارد؟ ، راه تمایز بین کلمات فارسی و عربی ، روش تشخیص فارسی از عربی ، پارسی سره چیست ، زبان پارسی سره ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 1392/12/6 ساعت 21 و 09 دقیقه و 12 ثانیه



میترا
شنبه 1394/09/21 ساعت 17 و 19 دقیقه و 21 ثانیه
بسیار زیبا و زنانشناسانه است. تلاش زیبایی است که واژه های عربی را از زبان پارسی پالابش کرد. در نطر دارید که به پارسی زبانان بشناسید که چه وازه ای عربی است و این زیباست. اما ...
در پس دریافتی که خواننده از این مقاله بدست می اورد این است که: پس کمتر واژه ای پارسی است و اکر پارسی است به نوعی زبان عربی در ان دستکاری کرده است مانند س به ص.
و میدانم که ایرانیان پس ار حمله عربها چندین دهه مجبور بودند زبان رسمی و علمی عربی داشته باشند. اما این را هم میدانم که پیش از اینکه اسلام همه این محدوده را از ان خود کند. زبان پارسی زبانی همه گستر و زبان مهمی همانند زبان انگلیسی کنونی بوده است و دلیل انهم امپراتوری ایران بوده.
من بهتر می بینم که پارسی را در زبان عربی ریشه یابی کنیم که بودن زبان پارسی را بخود یاد اور شویم تا شورش عرب را. در این شکل به زبان عربی اصالت داده ایم حال انکه اصالت زبان پارسی نه به دلیل طول عمر که بدلیل اصالت فرهنگی قدمتی دیرینه تر دارد. و باید که اثرگذارتر از هر زبان دیگر در منطقه باشد.



پویا
یکشنبه 1394/09/15 ساعت 21 و 48 دقیقه و 49 ثانیه
با سلام
(کلامی ) چگونه واژه ای محسوب می شود. تشکر از شما
طیبه
چهارشنبه 1394/09/11 ساعت 08 و 54 دقیقه و 21 ثانیه
مگه کلمه کبیر عربی نیست؟ممنون میشم جواب بدید
پاسخ عادل اشکبوس : بله
نسترن بیگی
دوشنبه 1394/08/25 ساعت 11 و 59 دقیقه و 20 ثانیه
سلام با اجازتون از این مطلب میخوام در سایتمون استفاده کنم با ذکر نام خودتون اگر مطلب مفصل تر و بهتری هم دارید ممنون میشم با سایت ما همکاری کنید. درباره کلمات فارسی و درست نوشتن آنها و همچنین درباره برداشتن تنوین و ....
آدرس سایت را یکبار دیگه اینجا میذارم و همینطور آدری ایمیل که اگر مطلبی بفرستید آنجا حتمن در سایت قرار خواهیم داد.. ممنونم از توجه و همکاریتون
cafe-dastan.ir
cafe.dastan92@gmail.cim
الیادفتحی
دوشنبه 1394/08/18 ساعت 18 و 48 دقیقه و 09 ثانیه
آیا از ریشه ی سه حرفی اندام میتوان کلمات هم خانواده نوشت مانند ندیم یا ندم
پاسخ عادل اشکبوس : نه
ربطی ندارد
معصومه
جمعه 1394/08/8 ساعت 19 و 21 دقیقه و 47 ثانیه
سلام اقای اشکبوس
می خواستم بدونم که آیا صدف نیز واژه ای عربی است؟
عسل
دوشنبه 1394/08/4 ساعت 18 و 50 دقیقه و 12 ثانیه
یه سوال
اسم عسل عربیه؟
پاسخ عادل اشکبوس : بله
شنبه 1394/07/25 ساعت 21 و 04 دقیقه و 20 ثانیه
دروودى فرآوان بر استاد بزرگوار.
من هم وابستگى دارم و خیلى دنبال واژها گشتم تا بشناسم خوشبختانه به چیزهایى هم رسیدم براى نمونه فارسى را بیشتر ما ایرانیان فكر میكنیم پارسى بوده اما چون عرب ها (پ) نداشتند پارس را فارس خواندند اما درستش اینگونه نیست. براى نمونه عرب ها پاریس را باریس میگویند.
فارس دیگر گویش مردم ایران بوده كم كم كه همه مردم خواندن و نوشتن آموختند سراسرى شد.
آقا . خانم . خان . ایل . همه اینها هم مغولى هستند و سى تا سى و دو واژه مغولى هم در زبان ما هست .
نازی
یکشنبه 1394/07/19 ساعت 09 و 53 دقیقه و 11 ثانیه
نازنین عربیه؟
پاسخ عادل اشکبوس : نه
محمد
دوشنبه 1394/07/13 ساعت 11 و 17 دقیقه و 01 ثانیه
عربا برخلاف ما که دقیقن خود واژه خارجی رو تلفظ میکنیم واژه رو میشکنن تا عربی بشه مثلن دیفال فارسی به عربی رفته شده دفاع وازآن دافع-یدفعون-مدافع-دفع ووووودرست شده کسی هم نمیتونه بگه فارسیه سنگم بره میشه سانج-مسنوج تنسیج یسنجونووو اون دوست ماهم میگه قبول ندارم عربی تا ....نمیگیره این نمیدانه حتا قوانین زبان عربی رو فارسا نوشتن عربی که این نبوده ما اینش کردیم چون میگفتیم اینزبان بهشته وپیامبر وامام وفرشته وخدا باهاش سخن گفتن حالا فهمیدیم کشکه که دیرشده
Mahdi
پنجشنبه 1394/07/9 ساعت 22 و 07 دقیقه و 40 ثانیه
عالی بود ممنون
فریال
یکشنبه 1394/06/22 ساعت 01 و 46 دقیقه و 33 ثانیه
با سلام وسپاس ریشه ی واژه ی تلماء به کدام کشور , گویش یا زبان تعلق دارد؟
بابک
شنبه 1394/05/31 ساعت 00 و 27 دقیقه و 25 ثانیه
درود و سپاس . واژه پانیز پارسی است یاعربی؟
علی
سه شنبه 1394/05/13 ساعت 13 و 35 دقیقه و 51 ثانیه
آریایی جان آلمانی وانگلیسی وفرانسوی از فارسی نگرفتن بلکه چون اینا همه از زبانهای آریایی هستند واژه های همانند بسیاری دارند برای دانستن آنها به نوشته پارسی سره وب من-جوک ما-بروید
علی
سه شنبه 1394/05/13 ساعت 13 و 07 دقیقه و 56 ثانیه
درمورد استکان این واژه روسی است :اینکه بعضی آنرا برگرفته از عبارت East Tea Can وترکی می‌دانند، یک شوخی اینترنتی و دروغ جعلی است
علی
سه شنبه 1394/05/13 ساعت 10 و 21 دقیقه و 38 ثانیه
آقای نوید آقا بترکی چه معنی دارد؟آق یعنی سپید وا هکه پسونده
دروب منم سه چارتا نوشته درباره زبان هست -جوک ما-پارسی سره وتاراج
ورد
پنجشنبه 1394/04/11 ساعت 04 و 23 دقیقه و 38 ثانیه
قبول ندارم. عربی تنها واژه هایی رو وام میگیره که معادلی که حق مطلب رو ادا کنه، وجود نداشته باشه. شما تعداد واژه های غیر عربی که وارد عربی شدند رو میتونی بشمری. بطور کلی این مورد به سرسختی اقوام بستگی داره. برای مثال زبان پشتون های افغانستان هم به راحتی واژه قرض نمیگیره.
مغیث
چهارشنبه 1394/04/10 ساعت 12 و 57 دقیقه و 54 ثانیه
با سلام ، خواهشمندم درباره اتیمولوژی واژه کیومرث منبعی را معرفی نمایید ، اگر به ای میل بنده ارسال نمایید و زمینه ارتباط های بعدی این گونه فراهم شود بسیار سپاسگزارم .
نگین
سه شنبه 1394/04/2 ساعت 08 و 45 دقیقه و 32 ثانیه
سلام
ببخشید میرخواستم بپرسم ک کلمه ی "خیر "عربی است ؟ یانه ؟؟
و معادله فارسی صبح به خیر
چیست ؟؟
پاسخ عادل اشکبوس : خیر عربی است
نیكی خوبی
به جمله بستگی دارد
ز.
شنبه 1394/03/23 ساعت 15 و 38 دقیقه و 40 ثانیه
آیا کلمه مدرک و مدارک فارسی هستند؟
اگر نیستند به جای آنها از چه واژه فارسی میتوان استفاده کرد؟
دوشنبه 1394/03/11 ساعت 11 و 20 دقیقه و 24 ثانیه
مجانی عربی است یافارسی
مهدی کریمی
دوشنبه 1394/02/21 ساعت 13 و 47 دقیقه و 14 ثانیه
سلام مطلب واقعا عالی بود
شما مولف کتاب عربی هشتم هستید
سوالم اینه که چرا فعل ها رو با ترتیب خود عربی ندادید
پاسخ عادل اشکبوس : سلام
برای اینكه به این صورت بومی سازی است و یادگیری بسیار ساده تر است.
قادری
دوشنبه 1394/02/14 ساعت 17 و 47 دقیقه و 05 ثانیه
میدان اصلش میان میشه کوردای استان کوردستان بجای واژه میدان از میان استفاده می کنند
محمداورنگی خورزوقی
یکشنبه 1394/02/13 ساعت 04 و 35 دقیقه و 31 ثانیه
باسلام .با عرض معذرت شما طبق چه مدرکی میفرمایید .بی شک کلمه هایی که دارای حرف ث و ذ میباشند ریشه فارسی ندارند.؟ وعربی هستند . شما سبک شناسی مرحوم بهار فرهنگ واژه های اوستا وفرس قدیم که واژه دارای ث وذ میباشد .حتما اشتباه کرده اند. وخیلی ازگویشهای مرکزی درحال حاضر دارای این حروف میباشد. تشکر
پاسخ عادل اشکبوس : سلام و تشکر
لطفا مثال بزنید کدام گویش کدام شهر؟
javad shamsi
یکشنبه 1394/01/30 ساعت 23 و 01 دقیقه و 49 ثانیه
آقا عادل دستت درد نکند واقعا عالی حرف نداره فقط اگه متن بیشتر ود عالی تر هم میشد
با تشکر
رضا
یکشنبه 1393/12/24 ساعت 23 و 33 دقیقه و 56 ثانیه
استکان ترکی است واز کلمه (ایستی)ترکی به معنای گرم و کان پسوند مکان تشکیل یافته است
مردی ز پارس
جمعه 1393/12/8 ساعت 20 و 26 دقیقه و 36 ثانیه
درود بر شما استاد اشکبوس پیش تر شما را از وبلاگ آقای عباسی و البته سخنان ایشان سر کلاس و پاور پوینت ها شناخته بودم دنبال واژگان پارسی بودم که به اینجا برخوردم سپاس شما را که مردم پارس را آگاه از واژگان پارسی می کنید
پاسخ عادل اشکبوس : درود بر شما نیکمرد پارس
اریایی
پنجشنبه 1393/11/23 ساعت 00 و 04 دقیقه و 28 ثانیه
بسیاری از این کلمات عربی شده ی کلمات فارسی یا ترکی شدهی کلمات فارسی هستند .به ویژه قلم از ریشهی فارسی ایینه از ریشهی فارسی و اقا هم از ریشهی فارسیست افزون بر اینها باید بدانیم اغا انچیزیست که از ترکی وارد فارسی شده است به همین گونه بسیاری از کلمات فرانسوی از ریشه ی فارسی میباشند در مورد کلمات روسی دانشی ندارم با این همه حتی در متن قران بیش از 300 کلمه ی فارسی به کار رفته
در پایان جالب است بدانیم حتی خط عربی هم از خط های پارسی باستانی گرفته شده که امروز برای نوشتن زبان فارسی به کار میرود
این هم پیش از رفتنم خاطرنشان کنم که در بسیاری از زبان ها از جمله یونانی انگلیسی المانی فرانسه و دیگر زبان ها کلمات فارسی رایج هستند
جمعه 1393/09/21 ساعت 15 و 23 دقیقه و 07 ثانیه
هوشنگ چگونه کلمه ای ست

معنی آن چیست
mina khanbaba
شنبه 1393/09/8 ساعت 11 و 52 دقیقه و 34 ثانیه
ba salam va arze adabo ehteram lotfan befarmaeed risheye" allah"CHIST?VA CHERA TASHDID GEREFTE AST?
HAMKARE SHOMA-BA TASHAKORE FARAVAN
پاسخ عادل اشکبوس : سلام یک پست در باره الله دارم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
نمایش نظرات 1 تا 30