نام شناسی و ریشه واژه ها
اگر كسانی كه نمی دانند خاموش باشند و نظری ندهند؛ هیچ اختلافی پدید نمی آید.
درباره وبلاگ


*پژوهشگر در زمینه ریشه یابی نامها و واژه ها

مدیر وبلاگ : عادل اشکبوس
نظرسنجی
آگاهی ها و نگاشته های این تارنما از نگاه شما چگونه می باشد ؟






پیش از خواندن این نوشته یادآور می شوم که همه زبانهای جهان با هم داد و ستد واژگانی داشته اند و دارند و خواهند داشت . شاید تنها زبانهای مرده باشند که چنین چیزی در آنها رخ نداده باشد . وجود واژگان عربی در فارسی طبیعی است همان گونه که در عربی نیز صدها واژه پارسی هست .

هرچند برای کسی که به دو زبان چیره نیست  کار دشواری است ولی راه های ساده ای هم وجود دارد که دانستن آنها جالب است.

از میان 32 حرف الفبای فارسی برخی حروف تنها ویژه واژه های عربی است .

حرف (ث) : هر واژه ای که دارای  ث  است بی گمان عربی است و ریشه ی فارسی ندارد . جز (کیومرث: مرد دانا یا گاو مرد) ، ( تـَهمورث : دارنده ی سگ نر قوی ) و واژگان لاتین مانند بلوتوث یا نام هایی مانند ادوارد ثورندایک و ... که بسی آشکار است نام های لاتین هستند نه عربی یا فارسی.

حرف (ح): هر واژه ای که دارای حرف  ح  است بی گمان عربی است و ریشه ی فارسی ندارد.غیر از کلمه ی حوله که درست آن هوله است وبه گمان نزدیک به یقین ریشه ی ترکی دارد و به معنی (پُرزدار ) است .  عرب به هوله (حوله) می گوید : مِنشَفة در سعودی / خاولی یا خاولیة و بَشکیر در عراق / بِشکیر  یا فوطة در سوریه .واژه حول و حوش هم به گمان بسیار فارسی و درست آن هول و هوش است . کردهای فهلوی یا فَیلی هنوز به خانه می گویند هاوش که با house  در انگلیسی همانندی دارد.

حرف (ذ) : هرچند در فارسی کهن تلفظ این حرف مانند تلفظ عربی آن وجود داشته اما امروزه دیگر هیچ ایرانی ای ذال را ذال تلفظ نمی کند بلکه  زاء تلفظ می نماید .بیش از 95% واژه های دارای ذال ریشه ی عربی دارند مگر واژه هایی مانند گذر ، گذراندن ، گذشتن ، پذیرش ، پذیرفتن ، آذین، گنبذ (امروزه گنبد خوانده می شود.)ذانستن ( که امروزه دانستن تلفظ می شود. اما کردها ، لَکها و برخی دیگر از اقوام ایرانی  ذانستن را زانستن تلفظ می کنند. مانند تالشی ها که به (می دانم) می گویند ( زُنُـمzonom) و کردها می گویند ( اَزانِـم  یا  زانِـم یا مَزانِم یا دَزانِم )

حرف(ص): هر کلمه ای که  صاد دارد بی شک عربی است مگر عدد شصت و عدد صد که عمداً غلط نوشته شده اند تا با انگشت شست و سد روی رودخانه اشتباه نشوند.

صندلی نیز بی جهت با صاد نوشته شده و البته عربی شده ی چَندَل است. عرب به صندلی می گوید کُرسی ، مَقعَد و در گویش محلی عراق و سوریه اِسکَملی .

صابون هم در اصل واژه ای فارسی است و درست آن سابون است و این واژه از فارسی به بیشتر زبانهای جهان رفته مثلاً soap در انگلیسی همان سابون است . ما سابون را به صورت معرَّب صابون با صاد می نویسیم.اصفهان نیز معرّب یعنی عربی شده ی اَسپَدانـه یا سپاهان است.

حروف( ض/ظ /ع ):  بدون استثنا تنها ویژه واژه های دارای ریشه ی عربی است و در فارسی چنین مخارجی از حروف وجود ندارد .  به ویژه ضاد تا جایی که عرب ها به الناطقین بالضاد معروفند زیرا این مخرج ویژه عرب است نه دیگر مردمان نژاد سامی.

حرف(ط) : جنجالی ترین حرف در املای کلمات است . مخرج طاء تنها ویژه واژه های عربی است و در فارسی ط نداریم و واژه هایی که با  ط  نوشته می شوند یا عربی اند و یا اگر عربی نیستند غلط املایی هستند . مانند طهران ،طالش، اصطهبان ، طوس که خوشبختانه امروزه دیگر کسی تهران ،تالش ، استهبان و توس را دیگر نادرست نمی نویسد. اما بلیت واژه ای فرانسوی است . تایر tire واژه ای انگلیسی است . اتاق مغولی است . تپش فارسی است و دلیلی ندارد که آن ها را نادرست بنویسیم و امروزه دیگر این واژه ها را درست می نویسند مگر کسانی که با ریشه واژه ها آشنا نیستند.

حرف( ق ):  نیز در مرتبه دوم حروف جنجالی است . در فارسی قاف نداریم  غ  داریم . قاف ویژه واژه های عربی در 90 درصد موارد است واژه های  عربی دارای ریشه ی اغلب سه حرفی و دارای وزن و هم خانواده اند مانند: قاسم ، تقسیم ، مقسِّم ، انقسام ، قَسَم ، قسمت ، اقسام ، مقسوم ، قسّام ، منقسم و تشخیص واژه ی عربی الاصل دارای قاف کار ساده ای است . اما دیگر کلمات قاف دار یا ترکی اند و یا مغولی . مانند قره قروت: کشک سیاه / قره قویونلو : صاحبان گوسفند سیاه/ قره گوزلو: دارنده ی چشم سیاه / قزل آلا : ماهی طلایی

کلماتی مانند آقا ،قلدر ، قرمساق  نیز مغولی اند.  کلمه قوری نیز روسی است اصلاً قوری ،کتری ، سماور ، استکان همه واژه های روسی اند و اینها زمان قاجاریه و در دوره صدارت اعظمی امیر کبیر وارد ایران شدند . کلماتی مانند قند و قهرمان و قباد معرب  کند کهرمان و کَواذ هستند همان گونه که کرماشان یا کرمانشاه را عرب قرماسان یا قَرمسین تلفظ می کرده اما امروزه ما ایرانیان کرمانشاه یا کرماشان را قرماسان یا قرمسین تلفظ نمی کنیم  اما کواذ را قباد می گوییم و این تأثیر زبان عربی بر فارسی است.

حروف چهارگانه ( گ /چ/ پ / ژ )  : نیز در عربی فصیح یعنی نوشتاری وجود ندارد. و هر کلمه ای که دارای یکی از این چهار حرف است حتماً عربی نیست و به احتمال بسیار ریشه ی فارسی دارد . مانند منیژه ، مژگان ، ژاله ،پروین ، پرنده ، گیو، گودرز ،منوچهر ، پریچهر  و ... البته اغلب چنین است و موارد اندکی نیز امکان دارد از دیگر زبانها باشد مانند پینگ پونگ که چینی است . یا چاخان و خپل که مغولی اند . اشتباه نکنید چاخان ترکی نیست . مغولی است زیرا در ترکی به دروغ  می گویند  یالان .یا پارتی partyکلمه ای انگلیسی است و  آپارتمان واژه ای فرانسوی است.

شاید بپرسید پس سایر حروف مانند  الف ب ت ج د ر ز س ش ف ک ل م ن و ه ی  چگونه هستند ؟ پاسخ شما این است که اینها حروف مشترک در سراسر زبانهای جهان است . هرچند برخی اقوام بعضی حروف را ندارند و به گونه دیگر ادا می کنند . مانند حرف   ر  که در فرانسه   غ گفته می شود  و یا همین  ر   در چین  ل   خوانده می شود ./نوشته : عادل اشکبوس





نوع مطلب : ریشه یابی چند واژه، گروه عربی دفتر تألیف، 
برچسب ها : راه تشخیص کلنات فارسی از عربی، چگونه بدانیم کدام واژه ریشه عربی و کدام ریشه فارسی دارد؟، راه تمایز بین کلمات فارسی و عربی، روش تشخیص فارسی از عربی، پارسی سره چیست، زبان پارسی سره،
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 1394/04/11 ساعت 04 و 23 دقیقه و 38 ثانیه
قبول ندارم. عربی تنها واژه هایی رو وام میگیره که معادلی که حق مطلب رو ادا کنه، وجود نداشته باشه. شما تعداد واژه های غیر عربی که وارد عربی شدند رو میتونی بشمری. بطور کلی این مورد به سرسختی اقوام بستگی داره. برای مثال زبان پشتون های افغانستان هم به راحتی واژه قرض نمیگیره.
چهارشنبه 1394/04/10 ساعت 12 و 57 دقیقه و 54 ثانیه
با سلام ، خواهشمندم درباره اتیمولوژی واژه کیومرث منبعی را معرفی نمایید ، اگر به ای میل بنده ارسال نمایید و زمینه ارتباط های بعدی این گونه فراهم شود بسیار سپاسگزارم .
سه شنبه 1394/04/2 ساعت 08 و 45 دقیقه و 32 ثانیه
سلام
ببخشید میرخواستم بپرسم ک کلمه ی "خیر "عربی است ؟ یانه ؟؟
و معادله فارسی صبح به خیر
چیست ؟؟
عادل اشکبوسخیر عربی است
نیكی خوبی
به جمله بستگی دارد
شنبه 1394/03/23 ساعت 15 و 38 دقیقه و 40 ثانیه
آیا کلمه مدرک و مدارک فارسی هستند؟
اگر نیستند به جای آنها از چه واژه فارسی میتوان استفاده کرد؟
دوشنبه 1394/03/11 ساعت 11 و 20 دقیقه و 24 ثانیه
مجانی عربی است یافارسی
دوشنبه 1394/02/21 ساعت 13 و 47 دقیقه و 14 ثانیه
سلام مطلب واقعا عالی بود
شما مولف کتاب عربی هشتم هستید
سوالم اینه که چرا فعل ها رو با ترتیب خود عربی ندادید
عادل اشکبوسسلام
برای اینكه به این صورت بومی سازی است و یادگیری بسیار ساده تر است.
دوشنبه 1394/02/14 ساعت 17 و 47 دقیقه و 05 ثانیه
میدان اصلش میان میشه کوردای استان کوردستان بجای واژه میدان از میان استفاده می کنند
یکشنبه 1394/02/13 ساعت 04 و 35 دقیقه و 31 ثانیه
باسلام .با عرض معذرت شما طبق چه مدرکی میفرمایید .بی شک کلمه هایی که دارای حرف ث و ذ میباشند ریشه فارسی ندارند.؟ وعربی هستند . شما سبک شناسی مرحوم بهار فرهنگ واژه های اوستا وفرس قدیم که واژه دارای ث وذ میباشد .حتما اشتباه کرده اند. وخیلی ازگویشهای مرکزی درحال حاضر دارای این حروف میباشد. تشکر
عادل اشکبوسسلام و تشکر
لطفا مثال بزنید کدام گویش کدام شهر؟
یکشنبه 1394/01/30 ساعت 23 و 01 دقیقه و 49 ثانیه
آقا عادل دستت درد نکند واقعا عالی حرف نداره فقط اگه متن بیشتر ود عالی تر هم میشد
با تشکر
دوشنبه 1393/12/25 ساعت 00 و 33 دقیقه و 56 ثانیه
استکان ترکی است واز کلمه (ایستی)ترکی به معنای گرم و کان پسوند مکان تشکیل یافته است
جمعه 1393/12/8 ساعت 21 و 26 دقیقه و 36 ثانیه
درود بر شما استاد اشکبوس پیش تر شما را از وبلاگ آقای عباسی و البته سخنان ایشان سر کلاس و پاور پوینت ها شناخته بودم دنبال واژگان پارسی بودم که به اینجا برخوردم سپاس شما را که مردم پارس را آگاه از واژگان پارسی می کنید
عادل اشکبوسدرود بر شما نیکمرد پارس
پنجشنبه 1393/11/23 ساعت 01 و 04 دقیقه و 28 ثانیه
بسیاری از این کلمات عربی شده ی کلمات فارسی یا ترکی شدهی کلمات فارسی هستند .به ویژه قلم از ریشهی فارسی ایینه از ریشهی فارسی و اقا هم از ریشهی فارسیست افزون بر اینها باید بدانیم اغا انچیزیست که از ترکی وارد فارسی شده است به همین گونه بسیاری از کلمات فرانسوی از ریشه ی فارسی میباشند در مورد کلمات روسی دانشی ندارم با این همه حتی در متن قران بیش از 300 کلمه ی فارسی به کار رفته
در پایان جالب است بدانیم حتی خط عربی هم از خط های پارسی باستانی گرفته شده که امروز برای نوشتن زبان فارسی به کار میرود
این هم پیش از رفتنم خاطرنشان کنم که در بسیاری از زبان ها از جمله یونانی انگلیسی المانی فرانسه و دیگر زبان ها کلمات فارسی رایج هستند
جمعه 1393/09/21 ساعت 16 و 23 دقیقه و 07 ثانیه
هوشنگ چگونه کلمه ای ست

معنی آن چیست
شنبه 1393/09/8 ساعت 12 و 52 دقیقه و 34 ثانیه
ba salam va arze adabo ehteram lotfan befarmaeed risheye" allah"CHIST?VA CHERA TASHDID GEREFTE AST?
HAMKARE SHOMA-BA TASHAKORE FARAVAN
عادل اشکبوسسلام یک پست در باره الله دارم
یکشنبه 1393/07/27 ساعت 18 و 36 دقیقه و 44 ثانیه
سلام معنی اصلی کلمه ی علیرضا رو میدونید؟؟
سه شنبه 1393/07/22 ساعت 21 و 16 دقیقه و 07 ثانیه
با سلام ریشه ی واژه چیست ؟چند هم خانواده برای واژه بیان کنید؟ممنون
یکشنبه 1393/07/6 ساعت 23 و 32 دقیقه و 50 ثانیه
استکان کلمه ای فارسی است؟
یکشنبه 1393/07/6 ساعت 13 و 31 دقیقه و 16 ثانیه
اقا کلمه ترکی هست
آقا=سرور، کدبان، میر، بان به پارسی
شنبه 1393/06/8 ساعت 17 و 56 دقیقه و 53 ثانیه
سلام بر استاد اشکبوس.
آیا این سخن که واژه ی فارسی مزگت وارد عربی شده و با تعریب به مسجد تبدیل شده و بعدها ریشه ی سَ جَ دَ از آن ساخته شده است؟؟؟؟؟؟!!!!!
شنبه 1393/05/11 ساعت 14 و 35 دقیقه و 14 ثانیه
با سلام و سپاس از اطلاعات خوب تون، می خواستم بدونم ریشه ی کلمه ی "دوک" به معنای ریسیدن چیه؟
شنبه 1393/05/11 ساعت 14 و 13 دقیقه و 46 ثانیه
با سلام و سپاس از اطلاعات خوب تون، می خواستم بدونم ریشه ی کلمه ی "دوک" به معنای ریسیدن چیه؟
چهارشنبه 1393/05/1 ساعت 17 و 23 دقیقه و 25 ثانیه
وه ناوی زانایی مهروان .
درود .
سپاس از پژوهش و تلاش شما استاد بزرگ وار . می دانم زمان برای شما ارزش مند است . ولی خواهشی دارم . می خواستم بدانم اگر آقا واژه ای تازی و مغولی هست برابر ایرانی آن چیست ؟ واژه ی خانم چه ؟ آیا تازی هست یا ایرانی ؟ اگر تازی هست برابر ایرانی آن چیست ؟ سپاس ...
عادل اشکبوسآقا را نمی دانم
ولی خانم می شود بانو
پنجشنبه 1393/04/19 ساعت 17 و 00 دقیقه و 36 ثانیه
انشاالله این مطالب در ست باشد که اگر درست باشد من به شخصه خیله به علم افزوده شد. با تشکر
شنبه 1393/03/17 ساعت 16 و 09 دقیقه و 15 ثانیه
ممنونم از نظر نوشتاری مثلا 6 رو عربا یجور می نویسن ما هم یه جور

سوال من اینه آیا عربا این گونه نوشتن اعداد رو از ما یاد گرفتن و اگر از ما یاد گرفتن خودشون قبلا چطور می نوشتن
سپاس
عادل اشکبوسهمه عرب و فارس و اروپایی ها از هندی یاد گرفتند
شنبه 1393/03/17 ساعت 01 و 30 دقیقه و 31 ثانیه
سلام
اعداد فارسی 1 2 3 ..
اعداد عربی 1 2 3 ...

هر دو یه یک شکل نوشته می شوند کدامیک اصلی اند ؟
عادل اشکبوسباید با خودكار توضیح دهم كه نمی شود
1و2و3 در فارسی و عربی قدری فرق دارند
سه شنبه 1393/03/13 ساعت 19 و 55 دقیقه و 06 ثانیه
سلام من وا قعا از این فایل استفاده کردم ممنونم
سه شنبه 1393/03/13 ساعت 19 و 55 دقیقه و 03 ثانیه
سلام من وا قعا از این فایل استفاده کردم ممنونم
یکشنبه 1393/03/11 ساعت 16 و 46 دقیقه و 47 ثانیه
چرا اسم پگاه ب واژه ای ساده تبدیل شده اجزای اصلی ان چه بوده؟
شنبه 1393/03/10 ساعت 03 و 58 دقیقه و 48 ثانیه
سلام وقت بخیر
زیبابود،سپاسگزارم
جمعه 1393/03/9 ساعت 13 و 29 دقیقه و 34 ثانیه
با سلام تشکر از وبلاگ خوبتون. من تحقیقی با موضوع 20جمله از کلمات قصار نهج البلاغه بعد از ترجمه جداگانه واژه های آن بهمراه ریشه واژگان دارم. که در تهیه آن مانده ام! لطفا کمکم کنید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


نمایش نظرات 1 تا 30
پیوندهای روزانه
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
X بستن تبلیغات

شمارنده سایت
 
 
 

کدستان