تبلیغات
نام شناسی و ریشه واژه ها - - چگونه بدانیم کدام واژه ریشه عربی و کدام ریشه پارسی دارد؟
نام شناسی و ریشه واژه ها
اگر كسانی كه نمی دانند خاموش باشند و نظری ندهند؛ هیچ اختلافی پدید نمی آید.

پیش از خواندن این نوشته یادآور می شوم که همه زبانهای جهان با هم داد و ستد واژگانی داشته اند و دارند و خواهند داشت. 

شاید تنها زبانهای مرده باشند که چنین چیزی در آنها رخ نداده باشد. 

وجود واژگان عربی در فارسی طبیعی است همان گونه که در عربی نیز صدها واژه پارسی هست.

هرچند برای کسی که به دو زبان چیره نیست  کار دشواری است ولی راه های ساده ای هم وجود دارد که دانستن آنها جالب است.

از میان 32 حرف الفبای فارسی برخی حروف تنها ویژه واژه های عربی است .

حرف (ث) : هر واژه ای که دارای  ث  است بی گمان عربی است و ریشه ی فارسی ندارد . جز (کیومرث: مرد دانا یا گاو مرد) ، ( تـَهمورث : دارنده ی سگ نر قوی ) و واژگان لاتین مانند بلوتوث یا نام هایی مانند ادوارد ثورندایک و ... که بسی آشکار است نام های لاتین هستند نه عربی یا فارسی.

حرف (ح): هر واژه ای که دارای حرف  ح  است بی گمان عربی است و ریشه ی فارسی ندارد.غیر از کلمه ی حوله که درست آن هوله است وبه گمان نزدیک به یقین ریشه ی ترکی دارد و به معنی (پُرزدار ) است .  عرب به هوله (حوله) می گوید : مِنشَفة در سعودی / خاولی یا خاولیة و بَشکیر در عراق / بِشکیر  یا فوطة در سوریه .واژه حول و حوش هم به گمان بسیار فارسی و درست آن هول و هوش است . کردهای فهلوی یا فَیلی هنوز به خانه می گویند هاوش که با house  در انگلیسی همانندی دارد.

حرف (ذ) : هرچند در فارسی کهن تلفظ این حرف مانند تلفظ عربی آن وجود داشته اما امروزه دیگر هیچ ایرانی ای ذال را ذال تلفظ نمی کند بلکه  زاء تلفظ می نماید .بیش از 95% واژه های دارای ذال ریشه ی عربی دارند مگر واژه هایی مانند گذر ، گذراندن ، گذشتن ، پذیرش ، پذیرفتن ، آذین، گنبذ (امروزه گنبد خوانده می شود.)ذانستن ( که امروزه دانستن تلفظ می شود. اما کردها ، لَکها و برخی دیگر از اقوام ایرانی  ذانستن را زانستن تلفظ می کنند. مانند تالشی ها که به (می دانم) می گویند ( زُنُـمzonom) و کردها می گویند ( اَزانِـم  یا  زانِـم یا مَزانِم یا دَزانِم )

حرف(ص): هر کلمه ای که  صاد دارد بی شک عربی است مگر عدد شصت و عدد صد که عمداً غلط نوشته شده اند تا با انگشت شست و سد روی رودخانه اشتباه نشوند.

صندلی نیز بی جهت با صاد نوشته شده و البته عربی شده ی چَندَل است. عرب به صندلی می گوید کُرسی ، مَقعَد و در گویش محلی عراق و سوریه اِسکَملی .

صابون هم در اصل واژه ای فارسی است و درست آن سابون است و این واژه از فارسی به بیشتر زبانهای جهان رفته مثلاً soap در انگلیسی همان سابون است . ما سابون را به صورت معرَّب صابون با صاد می نویسیم.اصفهان نیز معرّب یعنی عربی شده ی اَسپَدانـه یا سپاهان است.

حروف( ض/ظ /ع ):  بدون استثنا تنها ویژه واژه های دارای ریشه ی عربی است و در فارسی چنین مخارجی از حروف وجود ندارد .  به ویژه ضاد تا جایی که عرب ها به الناطقین بالضاد معروفند زیرا این مخرج ویژه عرب است نه دیگر مردمان نژاد سامی.

حرف(ط) : جنجالی ترین حرف در املای کلمات است . مخرج طاء تنها ویژه واژه های عربی است و در فارسی ط نداریم و واژه هایی که با  ط  نوشته می شوند یا عربی اند و یا اگر عربی نیستند غلط املایی هستند . مانند طهران ،طالش، اصطهبان ، طوس که خوشبختانه امروزه دیگر کسی تهران ،تالش ، استهبان و توس را دیگر نادرست نمی نویسد. اما بلیت واژه ای فرانسوی است . تایر tire واژه ای انگلیسی است . اتاق مغولی است . تپش فارسی است و دلیلی ندارد که آن ها را نادرست بنویسیم و امروزه دیگر این واژه ها را درست می نویسند مگر کسانی که با ریشه واژه ها آشنا نیستند.

حرف( ق ):  نیز در مرتبه دوم حروف جنجالی است . در فارسی قاف نداریم  غ  داریم . قاف ویژه واژه های عربی در 90 درصد موارد است واژه های  عربی دارای ریشه ی اغلب سه حرفی و دارای وزن و هم خانواده اند مانند: قاسم ، تقسیم ، مقسِّم ، انقسام ، قَسَم ، قسمت ، اقسام ، مقسوم ، قسّام ، منقسم و تشخیص واژه ی عربی الاصل دارای قاف کار ساده ای است . اما دیگر کلمات قاف دار یا ترکی اند و یا مغولی . مانند قره قروت: کشک سیاه / قره قویونلو : صاحبان گوسفند سیاه/ قره گوزلو: دارنده ی چشم سیاه / قزل آلا : ماهی طلایی

کلماتی مانند آقا ،قلدر ، قرمساق  نیز مغولی اند.  کلمه قوری نیز روسی است اصلاً قوری ،کتری ، سماور ، استکان همه واژه های روسی اند و اینها زمان قاجاریه و در دوره صدارت اعظمی امیر کبیر وارد ایران شدند . کلماتی مانند قند و قهرمان و قباد معرب  کند کهرمان و کَواذ هستند همان گونه که کرماشان یا کرمانشاه را عرب قرماسان یا قَرمسین تلفظ می کرده اما امروزه ما ایرانیان کرمانشاه یا کرماشان را قرماسان یا قرمسین تلفظ نمی کنیم  اما کواذ را قباد می گوییم و این تأثیر زبان عربی بر فارسی است.

حروف چهارگانه ( گ /چ/ پ / ژ )  : نیز در عربی فصیح یعنی نوشتاری وجود ندارد. و هر کلمه ای که دارای یکی از این چهار حرف است حتماً عربی نیست و به احتمال بسیار ریشه ی فارسی دارد . مانند منیژه ، مژگان ، ژاله ،پروین ، پرنده ، گیو، گودرز ،منوچهر ، پریچهر  و ... البته اغلب چنین است و موارد اندکی نیز امکان دارد از دیگر زبانها باشد مانند پینگ پونگ که چینی است . یا چاخان و خپل که مغولی اند . اشتباه نکنید چاخان ترکی نیست . مغولی است زیرا در ترکی به دروغ  می گویند  یالان .یا پارتی partyکلمه ای انگلیسی است و  آپارتمان واژه ای فرانسوی است.

شاید بپرسید پس سایر حروف مانند  الف ب ت ج د ر ز س ش ف ک ل م ن و ه ی  چگونه هستند ؟ پاسخ شما این است که اینها حروف مشترک در سراسر زبانهای جهان است . هرچند برخی اقوام بعضی حروف را ندارند و به گونه دیگر ادا می کنند . مانند حرف   ر  که در فرانسه   غ گفته می شود  و یا همین  ر   در چین  ل   خوانده می شود ./نوشته : عادل اشکبوس





نوع مطلب : ریشه یابی چند واژه، گروه عربی دفتر تألیف، 
برچسب ها : راه تشخیص کلنات فارسی از عربی، چگونه بدانیم کدام واژه ریشه عربی و کدام ریشه فارسی دارد؟، راه تمایز بین کلمات فارسی و عربی، روش تشخیص فارسی از عربی، پارسی سره چیست، زبان پارسی سره،
لینک های مرتبط :

چهارشنبه 1396/09/8 ساعت 09 و 07 دقیقه و 27 ثانیه
سلام کلمه نمی باشد از نظر فارسی درست است؟
یکشنبه 1396/09/5 ساعت 23 و 09 دقیقه و 16 ثانیه
سلام. خدا خیرتون بده خیلى مطالب خوب وکاربردى گذاشتین اگه میشه در مورد کلمه رأفت توضیحاتى در مورد ریشه این کلمه بگید که عربى یا فارسى ممنون از اینهمه اطلاعات خوبتون
دوشنبه 1396/08/22 ساعت 16 و 51 دقیقه و 51 ثانیه
سلام
می خواستم بدونم کلمه "کادو" فارسی هست یا عربی؟
عادل اشکبوسسلام. فارسی نیست.
یکشنبه 1396/07/9 ساعت 22 و 11 دقیقه و 43 ثانیه
خیلی خوب بود ممنون
یکشنبه 1396/07/9 ساعت 22 و 07 دقیقه و 28 ثانیه
خیلی خوب بود ممنون
دوشنبه 1396/07/3 ساعت 22 و 26 دقیقه و 14 ثانیه
با سلام و خسته نباشید. مطالبتون عالی بود ..اما دوست گرامی در زبان محلی بنده برخی ویژگی های دستوری وجود دارد که در نوع خود جالب است..به عنوان نمونه تلفظ کامل مصوت بلند آ است مانند؛ نان و خانه یعنی حتی در حالت عادی نیز اینطوری تلفظ می شود ‌. و دومی جایگزین کردن ک به جای ق است مثلا واژه ی قلب که میگویند کلب، کلّه به جای قله، کند به جای قند و ..... حال اگر برایتان مقدور است لطف بفرمایید این چه ویژگی گویش است؟ مربوط به پارسی میانه یا همان پهلوی ساسانی است یا خیر؟؟
دوشنبه 1396/05/23 ساعت 11 و 59 دقیقه و 45 ثانیه
بسیار عالی تشکر از مطلب عالیتون
چهارشنبه 1396/05/4 ساعت 21 و 42 دقیقه و 17 ثانیه
سلام ،ببخشید کلمه کبیر در کدام کشور برای اولین بار استفاده شده؟یعنی نشأت گرفته؟
پنجشنبه 1395/11/28 ساعت 00 و 26 دقیقه و 11 ثانیه
باسلام کلمه عنکبوت واژه عربی است یا از زبانهای دیگر وارد قران شده
باتشکر
سه شنبه 1395/06/23 ساعت 10 و 33 دقیقه و 50 ثانیه
سلام خیلی جالب بود
میشه منابع این مطالب رو معرفی بفرمایید
سپاس
چهارشنبه 1395/05/6 ساعت 11 و 46 دقیقه و 21 ثانیه
باسلام.چرا نظم با ظ نوشته میشود ولی انضباط که هم خانواده نظم است با ض ؟؟؟
عادل اشکبوسسلام
انضباط ریشه اش ضبط است نه نظم
جمعه 1395/03/7 ساعت 04 و 28 دقیقه و 45 ثانیه
خِیر واژه ایی فارسی هست.

خَیر کلمه ایی عربی...
شنبه 1395/02/25 ساعت 10 و 29 دقیقه و 48 ثانیه
سلام
از مطالب مفیدتون ممنونم.و اینکه میخواستم بدونم معنی اسم منا چی میشه و با مونا چه فرقی دارد آیا ریشه این اسم عربی است یا خیر ممنون میشم جواب منو بدید
چهارشنبه 1395/02/15 ساعت 10 و 02 دقیقه و 16 ثانیه
باسلام
جناب اشکبوس !
بفرمایید آیا کتاب دانش نامه ی نام هاو واژه های شما به نمایشگاه کتاب رسیده ؟
عادل اشکبوسسلام.
نه
سه شنبه 1395/02/14 ساعت 11 و 45 دقیقه و 44 ثانیه
آقای قادری کردها بادندان بسته سخن میگن مثلا به خدا میگن خوا-میدان میگن میان -ازیندست هزاران میتوان نوشت ایناکردی نیست فارسیست با دهن بسته وقتی کردی میشه که واژه تغییر کنه مثل ایرنگ:اکنون-شناختن واژههای فارسی یکم بودن درشاهنامه اصل-دوم اوستا-داشتن معنی(آسمان:مانندچرخان آس )همانند داشتن درزبانهای آریایی مانند مادربرادر دختر
دوشنبه 1395/02/13 ساعت 13 و 58 دقیقه و 44 ثانیه
حروفی که گچپژ دارند فارسیند ولی عربها روح خرابی دارند وهیچ واژه ای را درست نمیگن ومیگویند هرچه خرابتربهترچون عربی میشه مثلن گرینویچ را غرینتیش میگن صدسال دیگه میگن دهی بوده در کنار مکه!!پس چجوری میخوای توت راکه ثوث میگن یا تاب را طاقه میگن یا تابه را طابق-ارگ:عرش-ارابه:عرابه وو... صدها مانند این را بشناسی
عادل اشکبوسسلام
همه زبانها تلفظ را تغییر می دهند
مثلا ما عرایض را ارایز تلفظ می کنیم.
دوشنبه 1395/02/6 ساعت 21 و 39 دقیقه و 11 ثانیه
سلام چرا با اینکه شلال مذکر است جمع آن با «ات» است؟
عادل اشکبوسسلام
اشکالی ندارد
مستوصفات شلالات بیش از سه حرفی هستند و غیر عاقلند
یکشنبه 1395/02/5 ساعت 22 و 39 دقیقه و 23 ثانیه
سلام
ببخشید آقای اشکبوس شما در اصل اهل عراق هستید؟
آیا شما آقای هادی صفا را می شناسید؟
عادل اشکبوسسلام
نه
یکشنبه 1395/01/15 ساعت 08 و 58 دقیقه و 35 ثانیه
با سلام خدمت استاد :
واژه شَلّال ، مذکر است یا مؤنث؟ و جمع آن چیست؟
عادل اشکبوسمذکر
شلالات
چهارشنبه 1395/01/11 ساعت 01 و 30 دقیقه و 40 ثانیه
چاخان کلمه ای است هم ترکی و هم مغولی مثل کلمه خان که در هردو زبان است و در ضمن چاخان دقیقا مترادف دروغ نیست ما تورک ها به دروغ یالان و به سخنی دروغین که فردی برای خودنمایی می گوید یا مزاح که شامل اغراق نمایی است می گویم چاخان.
دوشنبه 1394/12/3 ساعت 12 و 53 دقیقه و 45 ثانیه
http://parsicwords.mihanblog.com/post/932

واژه خیر گویش دیگری از واژه آریایی *هیر heer به معنای «هدیه خدا» God Blessings است که دو معنای دیگر آن فروتنی و فرمانبرداری (همخانواده با ایران و آریا/ائیریا) و معنای سوم آن آتش است که هیربد به معنای آتش‌بان را از آن ساخته‌اند. واژه هیر در اوستایی به شکل **ایر به معنای خیرفرجامی سعادت آمده که از آن واژه ایریس به معنای خوراک حلال و ایربان به معنای نگهبان سعادت و یا خیربان را ساخته اند. در زبانهای ایرانی خ و ه جانشین یکدیگر میشوند مانند هانه-خانه هشک-خشک هاگینه-خاگینه هاک-خاک هدمت-خدمت، ازینرو هیر همان خیر است.

دانستنی است که هنگام بیان واژه «نه» در پاسخ به کسی که کارش روبراه نمیشود میگویند خیر یا نخیر بدین معنا که اگر کار تو درست نمیشود بدان که به خیر توست شاید آن کار سرانجام خوبی نداشته و این یک هدیه از سوی خداست.

پیرس ها:

* Persian-Pahlavi Words in the Holy Quran by Prof. M. S. Tajar

**فرهنگ واژگان اوستایی: شادروان احسان بهرامی- فریدون جُنیدی
دوشنبه 1394/11/26 ساعت 12 و 44 دقیقه و 40 ثانیه
کلمه خیر کاملا فارسی ست ؛بسیاری از واژگار ورود پیدا کرده به زبان تازی بصورت جمع مکسر یا صرف مصدر استفاده میشوند مثل فیلم که جمعش افلام میگویند مثل خیرات, مطمئن باشید "خیر" اصلا پارسی اس مثل دین وخلیج (خلیده)
شنبه 1394/09/21 ساعت 17 و 19 دقیقه و 21 ثانیه
بسیار زیبا و زنانشناسانه است. تلاش زیبایی است که واژه های عربی را از زبان پارسی پالابش کرد. در نطر دارید که به پارسی زبانان بشناسید که چه وازه ای عربی است و این زیباست. اما ...
در پس دریافتی که خواننده از این مقاله بدست می اورد این است که: پس کمتر واژه ای پارسی است و اکر پارسی است به نوعی زبان عربی در ان دستکاری کرده است مانند س به ص.
و میدانم که ایرانیان پس ار حمله عربها چندین دهه مجبور بودند زبان رسمی و علمی عربی داشته باشند. اما این را هم میدانم که پیش از اینکه اسلام همه این محدوده را از ان خود کند. زبان پارسی زبانی همه گستر و زبان مهمی همانند زبان انگلیسی کنونی بوده است و دلیل انهم امپراتوری ایران بوده.
من بهتر می بینم که پارسی را در زبان عربی ریشه یابی کنیم که بودن زبان پارسی را بخود یاد اور شویم تا شورش عرب را. در این شکل به زبان عربی اصالت داده ایم حال انکه اصالت زبان پارسی نه به دلیل طول عمر که بدلیل اصالت فرهنگی قدمتی دیرینه تر دارد. و باید که اثرگذارتر از هر زبان دیگر در منطقه باشد.



یکشنبه 1394/09/15 ساعت 21 و 48 دقیقه و 49 ثانیه
با سلام
(کلامی ) چگونه واژه ای محسوب می شود. تشکر از شما
چهارشنبه 1394/09/11 ساعت 08 و 54 دقیقه و 21 ثانیه
مگه کلمه کبیر عربی نیست؟ممنون میشم جواب بدید
عادل اشکبوسبله
دوشنبه 1394/08/25 ساعت 11 و 59 دقیقه و 20 ثانیه
سلام با اجازتون از این مطلب میخوام در سایتمون استفاده کنم با ذکر نام خودتون اگر مطلب مفصل تر و بهتری هم دارید ممنون میشم با سایت ما همکاری کنید. درباره کلمات فارسی و درست نوشتن آنها و همچنین درباره برداشتن تنوین و ....
آدرس سایت را یکبار دیگه اینجا میذارم و همینطور آدری ایمیل که اگر مطلبی بفرستید آنجا حتمن در سایت قرار خواهیم داد.. ممنونم از توجه و همکاریتون
cafe-dastan.ir
cafe.dastan92@gmail.cim
دوشنبه 1394/08/18 ساعت 18 و 48 دقیقه و 09 ثانیه
آیا از ریشه ی سه حرفی اندام میتوان کلمات هم خانواده نوشت مانند ندیم یا ندم
عادل اشکبوسنه
ربطی ندارد
جمعه 1394/08/8 ساعت 19 و 21 دقیقه و 47 ثانیه
سلام اقای اشکبوس
می خواستم بدونم که آیا صدف نیز واژه ای عربی است؟
دوشنبه 1394/08/4 ساعت 18 و 50 دقیقه و 12 ثانیه
یه سوال
اسم عسل عربیه؟
عادل اشکبوسبله
شنبه 1394/07/25 ساعت 21 و 04 دقیقه و 20 ثانیه
دروودى فرآوان بر استاد بزرگوار.
من هم وابستگى دارم و خیلى دنبال واژها گشتم تا بشناسم خوشبختانه به چیزهایى هم رسیدم براى نمونه فارسى را بیشتر ما ایرانیان فكر میكنیم پارسى بوده اما چون عرب ها (پ) نداشتند پارس را فارس خواندند اما درستش اینگونه نیست. براى نمونه عرب ها پاریس را باریس میگویند.
فارس دیگر گویش مردم ایران بوده كم كم كه همه مردم خواندن و نوشتن آموختند سراسرى شد.
آقا . خانم . خان . ایل . همه اینها هم مغولى هستند و سى تا سى و دو واژه مغولى هم در زبان ما هست .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


نمایش نظرات 1 تا 30
درباره وبلاگ


*پژوهشگر در زمینه ریشه یابی نامها و واژه ها

مدیر وبلاگ : عادل اشکبوس
نظرسنجی
آگاهی ها و نگاشته های این تارنما از نگاه شما چگونه می باشد ؟






آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
شمارنده سایت