نام شناسی و ریشه واژه ها
 
گروه آموزشی عربی

شمارنده سایت

کیان جمع کی است .کی به معنی شاه خوب است . پس کیان را می توان در خور شاهی معنی کرد .

کیان . [ ک َ ] (اِ) جمع کی [ ک َ / ک ِ ] باشد، یعنی پادشاهان بزرگ . (برهان ) (آنندراج ). ج ِ کی . پادشاهان بزرگ . (ناظم الاطباء). ج ِ کی ، پادشاه (مطلقاً). (فرهنگ فارسی معین ). ج ِ فارسی کی [ ک َ / ک ِ ]. شاهان بزرگ. (مفاتیح ، از یادداشت به خط مرحوم دهخدا) :
برآمد  بر آن تخت فرخ پدر
به رسم کیان بر سرش تاج زر.

فردوسی .


بدان ایزدی فر و جاه کیان
ز نخجیر گور و گوزن ژیان
جدا کرد  گاو و خر و گوسپند
به ورز آورید آنچه بُد سودمند.

فردوسی .


چنین تا برآمد بر این سالیان
همی تافت از شاه  فر کیان .

فردوسی .


کجا آن یلان و کیان جهان
از اندیشه دل دور کن تا توان .

فردوسی .


مهران بگفت معلوم است که صدمه ٔ هادم اللذات چون دررسد، کاشانه ٔ کیان و کاخ خسروان همچنان درگرداند که کومه ٔ بیوه زنان . (مرزبان نامه ، از فرهنگ فارسی معین ).
هرگز کس از کیان ره کعبه نرفته بود
تو رفته راه کعبه و فخر کیان شده .

خاقانی .


|| بزرگان . سروران . (فرهنگ فارسی معین ) :
در خاک خفته اند کیان گر نه مرد و زن
کردندی از پرستش تو ملک را شعار.

خاقانی .


|| به معنی اصل نیز گفته اند. (فرهنگ رشیدی ) (انجمن آرا) (آنندراج ).

------------------         ----------------

کیان . [ کیا ]  اسم  است . ستاره و کوکب . (برهان ) (ناظم الاطباء). ستاره . (اوبهی ) (از یادداشت به خط مرحوم دهخدا) :
ای بارخدایی که کجا رای تو باشد
خورشید درخشنده نماید چو کیانی .

فرخی (از یادداشت ایضاً).


|| نقطه ٔ پرگار را گویند که مرکز دایره است . (برهان ) (ناظم الاطباء). نقطه ٔ پرگار را نیز کیان گویند. (اوبهی ).



ادامه مطلب

طبقه بندی: معنی و ریشه نامهای پارسی، 
دنبالک ها: دهخدا،  
نوشته شده در تاریخ جمعه 1388/11/9 توسط عادل اشکبوس
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک  
قالب وبلاگ