عادل اشکبوس سه شنبه 1394/03/12 ساعت 11 و 06 دقیقه و 51 ثانیه نظرات ()
نتیجه تصویری برای گیلان غرب

ریشۀ نام گیلان غرب یا اَمله

گیلان غرب در غرب استان کرمانشاه است. نام این ناحیه در گذشته اَمْـلَه بوده است.

در گذشته  گونه­ای درختچۀ خودرو به نام  «گیَل» gial یا مورت امروزی در سراب گیلانغرب وجود داشته که به «سراب گیَل» یا «باغ گیَل» معروف بوده است.

هنوز در برخی از ضرب المثل­های بومی سالخوردگان در روستاهای طایفه گیلانی کلهر، واژۀ «گیَل» شنیده می­شود. مثلاً:

«چمان  گیَل  ها  ژیر زوانی.» یعنی: «گویا گیاه مورت زیر زبانش است؛ کنایه از اینکه خوش سخن و شیرین بیان است.»

طایفۀ گیلانی کلهر از ساکنان قدیـمی دشت گیَلان بوده­اند به همین نام مشهور شده­اند ، در سال  1303 به دستور رضا شاه برای یکجانشینی عشایر، کوچ­روها کم ­کم در اطراف «قلای گیَلان» ساکن شدند و «عمله» یا «اَمله» را در دشت گیَلان بنیان نهادند و در سفر دوبارۀ رضا شاه در سال 1309هجری نام دشت گیَلان و طایفۀ گیَلانی را به شهر تازه بنیان امله نهادند و امله (عمله) نیز به گیلان تغییر نام یافت و برای جلوگیری از اشتباه گیلان غرب نام گرفت. از آنجا که در الفبای فارسی حرکت ­گذاری صورت نـمی­گیرد؛ لذا گیَلان Gialan به صورت گیلان  Gilan تلفّظ شده است.

برخی می ­گویند در زمان رضا شاه پهلوی به دلیل همانندی جنگل­های انبوه و وجود برنجزارهای آن به گیلان نام آن به گیلان غرب تغییر یافت. امّا بسیاری این سخن را بر نـمی­ تابند و می­گویند نام گیلان پیش از رضاشاه نیز وجود داشته است.

سنگ قبری در قبرستان گیلان غرب وجود دارد که روی آن نوشته شده است: وفات مرحوم کمرخان ولد غلام طایفه گیلانی سنه1280 (تاریخ و جغرافیای تاریخی گیلان غرب، علی اکبر علیزاده، انتشارات باغ نی کرمانشاه) این نشان می­دهد که نام گیلان پیش از رضاشاه وجود داشته است. 469 سال پیش از سفر رضاشاه که نامگذاری گیلان به او نسبت داده شده روی سنگ مقبرۀ «صوفی بگ گیلانی» در 877 هجری قمری در این منطقه نام گیلان بوده و طایفه و روستایی به نام گیَلان بوده است که ویرانه­های آن در ضلع جنوب شرقی است و  از جنس ساروج می باشد. امله قدمت 90 ساله دارد؛ امّا طایفه گیلان و منطقه گیلان قدمت بیشتر دارند.

امله به معنای گردهمایی است چون در گذشته تمام طایفه­ها در این منطقه گرد هم می­آمدند و سیاه­چادرهایشان را برپا می­کردند و بزرگ خانواده «گَورا مال» جلوتر از همه و دیگران دایره­وار در اطراف، چادرهایشان را بر پا می­کردند.کردند و بزرگ خانواده «گَورا مال» جلوتر از همه و دیگران دایره­ وار در اطراف، چادرهایشان را بر پا می­ کردند.

عادل اشکبوس.دانشنامه نام ها و واژه ها. انتشارات مدرسه