تبلیغات
نام شناسی و ریشه واژه ها - جدول ابواب هشتگانه ثلاثی مزید
نام شناسی و ریشه واژه ها
گروه آموزشی عربی

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جدول ابواب هشتگانه ثلاثی مزید

جدول ابواب هشتگانه ثلاثی مزید :[1]

بابهای ثلاثی

مزید

فعل

ماضی

فعل

مضارع

مصدر

فعل امر مخاطب

معنی و کاربرد معروف

إفْـعَـال

أفْعَلَ

یُفْعِلُ

إفْعَال

اَفْعِلْ

تبدیل لازم به متعدی

تَـفْعِـیل

فَعَّلَ

یُفَعِّلُ

تَفْعِیل[2]

فَعِّـلْ

تبدیل لازم به متعدی

مُـفَاعَلـَة

فَاعَلَ

یُفَاعِلُ

مُفَاعَلَة[3]

فَاعِلْ

مشارکت

تَـفَاعُل

تَفَاعَلَ

یَتَفَاعَلُ

تَفَاعُل

تَفَاعَلْ

مشارکت

اِفـْتـِـعَال

اِفْتَعَلَ

یَفْتَعِلُ

اِفْتِعَال

اِفْتَعِلْ

پذیرش اثر

اِنـْـفِـعـَال

اِنْفَعَلَ

یَنْفَعِلُ

اِنْفِعَال

اِنْفَعِلْ

پذیرش اثر[4]

تَـفَـعُّـل

تَفَعَّلَ

یَتَفَعَّلُ

تَفَعُّل

تَفَعَّلْ

پذیرش اثر

اِسْـتِـفْـعَال

اِسْتِفْعَلَ

یَسْتَفْعِلُ

اِسْتِفْعَال

اِسْتَفْعِلْ

طلب و درخواست

?التمرین الأوّل : اِمـلَـأ الفَراغ فی الجدولِ التّالـی حَسَبَ النَمــوذَج .

( حرکت گذاری را کامل انجام دهید . )

بابهای ثلاثی

مزید

   فعل ماضی

    فعل مضارع

      مصدر

فعل امر مخاطب

إفْـعَـال

أخْـرَجَ :

خارج کرد

تَـفْعِـیل

یُـعَـلِّـمُ:

یاد می دهد

مُـفَاعَلـَة

مُجالَـسَـة:

همنشینی کردن

تَـفَاعُل

تَـعاوَنَ:

همکاری کرد

اِفـْتـِـعَال

اِمـتَـنِـعْ:

خودداری کن

اِنـْـفِـعـَال

اِنْـقَـطَـعَ:

قطع شد

تَـفَـعُّـل

تَـعَـلُّـم:

یاد گرفتن

اِسْـتِـفْـعَال

اِسْـتَـغْـفَـرَ:

آمرزش خواست



[1] فعل ثلاثی مجرد  نیز دارای شش باب است .

1. فَعَلَ ، یَفـعُـلُ مانندِ : « نَصَرَ ، یَنْصُرُ » /  2. فَعَلَ ، یَفْـعِـلُ مانندِ « ضَرَبَ ، یَضْرِبُ » / 3 . فَعَلَ ، یَفْـعَلُ مانندِ « مَنَعَ ، یَمْـنَـعُ »

4 . فَعِـلَ ، یَفّـعَـلُ مانندِ « عَلِـمَ ، یَعْـلَمُ » / 5 .فَعِلَ ، یَفْـعِلُ مانندِ « حَسِبَ ، یَحْسِبُ » / 6. فَعُلَ ، یَـفْـعُلُ مانندِ « کَرُمَ ، یَکْرُمُ »

به حرکتِ اوّلین حرفِ اصلیِ فعل می گویندï فاء الفعل ، به دومین حرف می گویندïعینُ الفعل . به سومین حرف می گویند  ï لامُ الفعل

مثلاً در یَجْلِسُ ، حرف « ج » فاء الفعل ، حرف « ل » عین الفعل و حرف « س » لام الفعل » نام دارد .حرکت عین الفعل در ثلاثی مجرّد سَماعی یعنی شنیداری است و باید از پیش آن را شنیده باشیم . معمولاً بیشتر فتحه است . مانند: یَذهَبُ ، یَسمَعُ ، یَلعَبُ ، یَفتَحُ ، یَقرَأ ، یَعمَلُ  .

برای تشخیصِ ثلاثی مجرّد از مزید باید به نخستین صیغه ماضی از آن فعل مراجعه کرد ؛ چنانچه سه حرف بود مجرّد است و اگر بیش از سه حرف بود مزید است . مثلاً یَخرجُ و یُخْرِجُ را دقّت کنید . اولین صیغه ماضیِ هر دو فعل عبارت است از : « خَرَجَ » و « أخْرَجَ »  بدین ترتیب به سادگی می توان تشخیص داد که « خَرَجَ »  مجرّد است و  « أخْرَجَ »   مزید .ضمناً مصدرهای ثلاثی مزید قیاسی هستند . یعنی به آسانی با مقایسه کردن می شود فهمیداز آنجا که  مصدر « ذاکَرَ » می شود « مُذاکَرَه » پس مصدر « جاهَدَ » هم می شود « مُجاهَدَة » ولی در ثلاثی مجرد این گونه نیست و شناختِ مصدر سَماعی است . یعنی باید از پیش مصدرِ آن را شنیده باشیم . مثلاً مصدر « قَرَأ ، جَلَسَ ، فَتَحَ ، نَظَرَ ، ذَهَبَ » با اینکه همه بر وزنِ « فَعَلَ » هستند ؛ فرق دارد و می شود : « قِراءَة ، جُلوس ، فَتْح ، نَظَر ، ذَهاب » .

[2] گاهی مصدرِ بابِ تَفعیل بر وزنِ « تَفعِلة » به کار می رود . این مورد سَماعی است . مثال : تَکْمِلة و تَکمیل / تَبصِرة ، تَغْـذیة ، تَعْبِئة

[3] گاهی مصدرِ بابِ مُفاعَلَة بر وزنِ « فِعال » به کار می رود . این مورد سَماعی است . مثال : مُجاهَدَة و جِهاد / مُدافَعَة و دِفاع /

[4] همه فعلهایش لازمند.

دوشنبه 1392/09/18 ساعت 22 و 47 دقیقه و 40 ثانیه
عالی بود.ممنون
شنبه 1392/08/25 ساعت 11 و 55 دقیقه و 16 ثانیه
خیلی عالی بود
دل ربا
دوشنبه 1391/12/7 ساعت 23 و 05 دقیقه و 19 ثانیه
[mmnoooonماچ]
محمد
سه شنبه 1391/10/12 ساعت 13 و 25 دقیقه و 35 ثانیه
ممنون من اینرو با فرمت ادوب ریدر داشتم و می خواستم کپی بگیرم نمی شه
ولی برای شما خوب بود
لولا
چهارشنبه 1391/09/15 ساعت 22 و 22 دقیقه و 45 ثانیه
مرسی نمی دونید چقر خوشحال شدم وقتی مطلبی رو که می خاستم پیدا کردم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ

*پژوهشگر در زمینه ریشه یابی نامها و واژه ها
مدیر وبلاگ : عادل اشکبوس

جستجو

نظرسنجی

  • آگاهی ها و نگاشته های این تارنما از نگاه شما چگونه می باشد ؟




نویسندگان

رتبه سنج گوگل

رتبه سنج گوگل

شمارنده سایت

الکسا